اين أصول و قواعد را فلاسفهء اسلام برهاني ننموده‌اند و برخى از اين أصول را انكار كرده‌اند . اشتداد در وجود و حركت جوهري و تجرد برزخي انسان در قوس صعود « 1 » و كيفيت تجسم اعمال و متصوّر شدن نفس بصور مختلفه از مسائلى هستند كه در مسألهء معاد جسمانى و حشر اجساد و محشور شدن ارواح به صورت اجساد مدخليت تام دارند . بر طبق روايات و آيات نشأهء آخرت نشأهء ادراكى و عالم محشر عالم حياتست و موت در آن عالم نيست « انّ دار الآخرة لهى الحيوان . . . » . بنابراين محشور در آخرت انسان است ولى با تمام مراتب وجودي خود يكى از مراتب محشور در آخرت جهت جسمانى اوست . اصولى را كه ملا صدرا در معاد جسمانى و اثبات حشر اجساد مقرّر فرموده است همان قواعديست كه أساس فلسفهء أو را تشكيل ميدهد . و آن أصول عبارتند از : اصالت وجود با حفظ وحدت حقيقت آن . بنابراين مراتب وجود انسان ؛ از وجود در عالم مادة و وجود در عالم مثال و برزخ و وجود در عالم عقول و مثل نوريه ؛ مراتب متباين نيستند وجود در بدن مثالى عين وجود بدن مادي است ( بحسب شكل و مقدار و آثار مترتبهء بر اين وجود ) بنحويكه اگر كسى انسانى را در دنيا ديده باشد در آخرت أو را ببيند خواهد گفت اين همان انسان در دنيا است جز آنكه مرتبه و خاصيت لازم مادة را كه فنا و دثور باشد فاقد است اين

--> ( 1 ) - شيخ اشراق از براي انسان فرد برزخي در قوس نزول و فرد عقلانى نيز در همين قوس قائل است ولى با آنكه صعود بايد بر طبق نزول باشد تجرد صور خياليه و نفس مدرك اين صور را مادي ميداند قهرا بقاء مرتبه‌يى از وجود انسانى را نفى كرده است و ملاك حشر اجساد را مثال و بدن مثالى برزخي نزولى ميداند در حالتي كه بنابر انكار تجرد برزخي قوه متخيله جهت و مبدئى را كه صلاحيت اتصال انسان ببرزخ نزولى باشد فاقد است .